---
title: "Śledziennica – tonik i maść"
permalink: "https://lokalneprzyshvpoll.sbs/sledziennica-tonik-i-masc/"
modified: "2026-07-08T12:24:50+00:00"
---
# Śledziennica – tonik i maść
### Gdy wiosenna szarość spowija las, to zawsze może zalśnić ci złoto śledziennicy – szukaj żółci kwiatów i intensywnej zieleni przy strumieniach, w miejscach wilgotnych, zacienionych. Ponieważ u mnie w lesie strumienie występują najczęściej w korytach, wąwozach, musiałam trochę się zmęczyć, żeby znaleźć piękną roślinę. *Chrysosplenium* to ze słów greckich – *chrysos* – złoto i *splenos* – śledziona, co wskazuje na jej użycie do dawnego leczenia chorób śledziony. Chrysosplenium obejmuje kilkadziesiąt gatunków, w Polsce rosną dwa – skrętolistna i naprzeciwlistna. Czas wczesnej wiosny to najlepsza pora na zbiór i suszenie, zatapianie w alkoholu, oleju, glicerynie.
Zrobiłam maceraty olejowe i glicerynowe – jako półprodukt do tworzenia maści, kremu, toniku, sporo też ususzyłam do popijania herbatek śledziennicowych. Suszy się łatwo – rozłożone na kaloryferze lub w piekarniku – w temperaturze 40-50 st. C. Susz jest piękny, kwiatuszki rozwijają się w herbacie i tworzą zielono-żółtą łąkę na powierzchni, ale niezbyt smaczna to łąka. Ze smaku przebija gorycz.
#### Kiedy możesz sięgnąć po śledziennicę?
- infekcje wirusowe, choroby nowotworowe – zwłaszcza trzustki, wątroby, śledziony
- dolegliwości kobiece – stany zapalne, obrzęki narządów płciowych
- choroby skóry – trądzik, choroby na tle zaburzeń hormonalnych, preparaty działają estrogennie
- wodne wyciągi wzmacniają diurezę, odkażają układ moczowy
- wiosenne kuracje oczyszczająco-odtruwające, wyciągi z ziela pobudzają układ odpornościowy
- napar z ziela poprawia trawienie, zmniejsza bóle wątrobowe
- wyciąg alkoholowy i stężony napar zmniejsza powiększone węzły chłonne i przyczynia się do oczyszczenia układu limfatycznego
- Więcej[ klik.](http://farmakognozja.blogspot.com/2011/04/farmakognostyczna-wiosna-preparaty-i.html)
#### Jak przyrządzić napar?
2-3 łyżki rozdrobnionego świeżego lub łyżkę suszonego ziela skrop alkoholem, odstaw pod przykryciem na 20 minut, po czym zalej 250 ml wrzątku, przykryj, odczekaj 20 minut, wypij. Więcej o zastosowaniu [klik.](http://rozanski.li/1683/ziele-sledziennicy-herba-chrysosplenii-w-praktycznej-fitoterapii/)
Jak wspomniałam, przyrządziłam gliceryt, tonik i zmacerowałam śledziennicę w oleju, jako półprodukty do leczenia trądziku, ran, do leczenia wypadania włosów.
#### Gliceryt śledziennicowy
1. Oczyść zebrane ziele, drobno pokrój, skrop alkoholem 70% (dla zabicia ewentualnych patogenów), wsyp do słoika, zakręć, odstaw na 20 minut.
2. Zaznacz poziom, do którego sięga lekko ubita śledziennica, odlicz taką samą odległości zaznacz drugi poziom – to poziom, do którego wlejesz glicerynę, czyli robisz ekstrakt w stosunku 1:2, gdzie 2 oznacza glicerynę.
3. Dla lepszej ekstrakcji dodaj do gliceryny 10-15% wody demineralizowanej, przegotowanej, pozwoli ci to rozrzedzić glicerynę, by związki ze śledziennicy łatwiej do niej przechodziły. Nie daję więcej wody do rozrzedzania gliceryny, ponieważ śledziennica ma sporo wody w sobie.
4. Wlej glicerynę kosmetyczną do zaznaczonego poziomu, wymieszaj, odstaw w miejsce ciepłe, ciemne na 3 tygodnie. Czasami zamieszaj czystą łyżeczką.
5. Przefiltruj przez gazę.
6. Sposób ekstrakcji na ciepło: Włóż do piekarnika na 2-3 godziny, ustaw ogrzewanie na 50 stopni C. Wstrząsaj. Na drugi dzień powtórz ogrzewanie, na trzeci dzień również, przefiltruj, mocno wyciśnij. Jako ciepło możesz wykorzystać kaloryfery.
Ważne: Podczas ekstrakcji oraz w czasie przechowywania chroń związki śledziennicy przed rozpadem poprzez zaciemnianie.
#### Tonik śledziennicowy
1 łyżka glicerytu śledziennicowego
1 łyżka octu jabłkowego
200 ml naparu z ziół wspomagających leczenie trądziku, np łyżkę wierzbownicy drobnokwiatowej lub szałwii, kwiatów leszczyny, liście krwiściągu, kwiaty olchy zalej wrzątkiem, przykryj, po 20 minutach przecedź
Połącz gliceryt z naparem i octem jabłkowym, wymieszaj. Przetrzymuj w lodówce, trwałość około 10 dni. Możesz ocet jabłkowy zmacerować ziołami na trądzik i nie robić wówczas naparu tylko użyć wody filtrowanej lub destylowanej. W takim wypadku zrobienie toniku to tylko zmieszanie glicerytu z octem i wodą. To mnie zachwyca w półproduktach – pozostaje tylko wymieszać. Jeśli zdecydujesz się zmacerować zioła w occie jabłkowym, to użyj najmocniejszego octu, jakim dysponujesz i zasyp ziołami w proporcji mocno stężonej, ale zioła powinny swobodnie pływać.
#### Maść śledziennicowaMaść śledziennicowa
1 łyżka maceratu olejowego ze śledziennicy
1 łyżeczka glicerytu śledziennicowego
1/2 łyżeczki lanoliny lub 2 łyżki maści tranowej
Rozetrzyj w moździerzu lanolinę, dodawaj powoli macerat olejowy ze śledziennicy i gliceryt śledziennicowy, ucieraj. Gotową maść przelej do czystego pojemniczka, schowaj do lodówki.
Ja dodałam jeszcze łyżeczkę maści jodłowej i odrobinę nagietkowej – to są moje półprodukty, które mieszam ze sobą w zależności od przeznaczenia maści.
#### Najprostsza wersja maści
Rozdrobnione ziele śledziennicy wrzuć do moździerza, skrop alkoholem 70%, odczekaj 20 minut, ucieraj, dodaj troszkę gliceryny, stopionej lanoliny, ucieraj, dodawaj oleju konopnego lub lnianego lub maści nagietkowej/tranowej – ucieraj. Całość przeciśnij przez gazę. Gotowe.
Maść użyj do leczenia trudno gojących się ran, owrzodzeń, trądziku – nakładaj na noc – w połączeniu z tonikiem.
Jeśli cierpisz na trądzik na plecach, zmiany atopowe na skórze – dodaj do maści koniecznie zimnotłoczonego oleju czarnuszkowego, wspomoże działanie.
Ucieranie maści z gliceryną i olejem konopnym
Mam nadzieję, że spodobała ci się metoda przygotowywania półproduktów ziołowych. Ja ją bardzo lubię, fajnie się potem miesza i obserwuje proces tworzenia maści, czy innych preparatów, ale równie dobrze możesz na bieżąco przygotowywać to, czego potrzebujesz. Zamierzam dodać gliceryt również do preparatu na włosy, na pewno sprawdzi się w problemach z łojotokiem i wypadaniem włosów, zwłaszcza w połączeniu z innymi ziołami.
Z doniesień używających śledziennicę – spisała się dobrze w gojeniu ran związanych z atopowym zapaleniem skóry. 🙂
#### Jeśli nie masz czasu, dostępu do ziół lub z innych powodów jest ci wygodniej zakupić gotowy produkt, to zapraszam do mojego sklepu internetowego, możesz w nim kupić niektóre opisywane przeze mnie produkty. Sklep [tutaj.](http://sklep.lokalneprzyshvpoll.sbs/)
Dla bardzo potrzebujących śledziennicy – można zakupić gliceryt ze śledziennicy poprzez kontakt mailowy: ziolowawyspa@gmail.com
W tym samym czasie kwitną fiołki, przeczytać o nich możesz [tutaj](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/fiolki-na-zatoki-i-bezsennosc/)