---
title: "Maltańskie zioła"
permalink: "https://lokalneprzyshvpoll.sbs/maltanskie-ziola/"
modified: "2026-07-08T12:24:54+00:00"
---

# Maltańskie zioła

#### <span style="color: #777777;">Wyjechałam rodzinnie na wczasy będąc przekonana, że nie powstanie z tego artykuł. I po raz kolejny sprawdziło się powiedzenie “nigdy nie mów nigdy”. Po prostu nie ma takiej możliwości, by ktoś, kto kocha zioła i rośliny potrafił się od tego odciąć i pomyśleć – teraz wypoczywam. Zioła widziałam wszędzie – taki był tego efekt. No i jak tu nie napisać o czymś, co wprawiło mnie w zachwyt.</span>

<figure aria-describedby="caption-attachment-1875" class="wp-caption alignleft" id="attachment_1875" style="width: 300px">[![20140428_130346_Richtone(HDR)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_130346_RichtoneHDR-300x200.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_130346_RichtoneHDR.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1875">Sterczące odmiany kminu z zaschniętymi baldachami to częsty widok na Malcie.</figcaption></figure>Zachwyciły mnie nie tylko połacie tymianku, kminu rzymskiego, fenkułu i polnych maków. Malta jest chyba już jednym z nielicznych miejsc w Europie, gdzie piękne przestrzenie nie zostały jeszcze skomercjonalizowane i gdzie nadal możemy podziwiać dziką naturę.

<figure aria-describedby="caption-attachment-1890" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1890" style="width: 690px">[![20140506_194830_Richtone(HDR)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140506_194830_RichtoneHDR-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140506_194830_RichtoneHDR.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1890">Poletka uprawne – na I planie uprawa winorośli.</figcaption></figure>U podnóża potężnych klifów nadal pojedynczy właściciele ziemscy uprawiają w niezmiernie trudnych warunkach swoją ziemię i – o dziwo – nie widnieją tam hotele i wybetonowane przestrzenie. Każdy skrawek ziemi jest na tej wyspie pielęgnowany i z pietyzmem plewiony, podlewany. Wszystkie prace rolnicy wykonują jedynie przy użyciu własnych rąk i ręcznych maszyn, bo żaden traktor nie wjedzie na strome zbocza. Z tego też względu panuje na Malcie uprawa tarasowa, a wyrwane z ziemi kamienie rolnicy wykorzystują na wytyczanie swoich granic. Ich poletka mają niewielki wymiar – 1 do 2 arów, stąd też charakterystycznym krajobrazem jest zbocze z pociętymi przestrzeniami czerwonej ziemi okolonej jasnymi murkami. Zazwyczaj w rogu takiego poletka rośnie drzewo figowe, cytryna, karob, znany u nas jako chleb świętojański.

<figure aria-describedby="caption-attachment-1881" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1881" style="width: 690px">[![20140501_154912](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140501_154912-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140501_154912.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1881">Wysepka Comino porośnięta tymiankiem.</figcaption></figure>Najmniejszą wysepkę maltańską (2.7 km2) – Comino porastają połacie tymianku, kminu rzymskiego i ostropestu. Na spacerach można zobaczyć też nasturcje wdzierające się w mury, kępy kwitnącej rukoli, żywopłoty kaparów, które często nie zdążą zakwitnąć, bo ich pąki są obrywane przez tubylców i zamieniane na smakowite kapary. Ja zajadałam się nimi na surowo, są pyszne, o orzechowym posmaku, a ich kwiaty przepięknie pachną – słodko i lekko dusząco. Gdzieniegdzie panoszą się kocanki piaskowe, a praktycznie całą Maltę porasta żółto kwitnąca roślina, która zainspirowała mnie do tego, by jednak porobić zdjęcia i napisać artykuł – to starzec o mocno kamforowym zapachu – roślina dawniej wykorzystywana do leczenia migreny i okładów na trudno gojące się rany. Obecnie wykluczona ze stosowania wewnętrznego ze względu na dużą obecność alkaloidów.

<figure aria-describedby="caption-attachment-1887" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1887" style="width: 690px">[![20140505_170444](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_170444-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_170444.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1887">Maltańska łąka – maki i starzec.</figcaption></figure>Maltę zamieszkują ludzie o pogodnym usposobieniu, zawsze chętni, by pomóc turyście. Każdy biegle włada językiem angielskim, nawet babcia sprawnie nam tłumaczyła, jak dojść do widoku. Wynika to z prostego faktu – w szkołach przedmioty są uczone również w języku angielskim. Wszystkie parkingi, wstępy na plaże, do ogrodów botanicznych są za darmo. A ich ogrody zadziwiają nie ze względu na swoje oczywiste piękno, ale przemyślaną użyteczność dla ludzi. Nasz spacer po ogrodzie kończył się np szerokim placem, gdzie ludzie robili sobie piknik, lub też przypałacowy ogród miał część z zabawkami dla dzieci, a w pobliżu umiejscowiono kawiarnię i ławki dla mam, za którymi posadzono rośliny pięknie pachnące. Tak niewiele potrzeba, by było miło dla wszystkich. Zadziwiające dla mnie okazało się też to, że nigdzie nie było problemów z toaletami, zostały rozmieszczone w bardzo wielu miejscach i – uwaga – czyste i bezpłatne! To była naprawdę miła niespodzianka dla nas, również humorystyczna, gdy po wyjściu z toalety pracownik życzył nam miłego dnia.


<figure aria-describedby="caption-attachment-1892" class="wp-caption alignnone" id="attachment_1892" style="width: 690px">[![](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_155532-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_155532.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1892">Zejście na dziką plażę, bywało, że byliśmy tutaj jedynymi gośćmi, ale to był kwiecień.</figcaption></figure>
#### <span style="color: #777777;">Podziwiam tę urokliwą wyspę i ludzi tu mieszkających za ich szacunek do ziemi, za niezmierną życzliwość na co dzień i za piękne, dzikie krajobrazy, które nie zostały jeszcze zamienione w złoto. To wielki dar myśleć inaczej i już zawsze Malta będzie mi się kojarzyła z mądrością ludzi, którzy pozwolili naturze na spokojny byt. </span>

<figure aria-describedby="caption-attachment-1871" class="wp-caption alignnone" id="attachment_1871" style="width: 690px">[![20140425_124509](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140425_124509-1024x321.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140425_124509.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1871">Nasza ulubiona plaża, z pomarańczowym piaskiem.</figcaption></figure>
#### <span style="color: #777777;">Malta pozostanie też hasłem, które uaktywni w moim mózgu obszar odpowiedzialny za całkowite zresetowanie. Z pewnością znacie to uczucie, gdy jesteście daleko od domu rodzinnego, a tym samym wszelkich problemów? Jeśli tak, to z pewnością też to poczuliście – całkowitą wolność od wszystkiego i radość czystego istnienia. Wspólnie z mężem tego doświadczyliśmy i mam nadzieję, że wypracujemy sobie taki stan na samo hasło MALTA, które będziemy wywoływać w naszej głowie. Bo to słowo już na zawsze będzie kryło dla nas spokój, szczęście, radość, istnienie, wolność – wstaw, co chcesz. </span>

Zdjęcia ziół zamieszczam poniżej.

<figure aria-describedby="caption-attachment-1889" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1889" style="width: 690px">[![20140506_122252](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140506_122252-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140506_122252.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1889">Ostropest. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1904" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1904" style="width: 640px">[![Minolta DSC](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/JBaum.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/JBaum.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1904">Karob – ma owoce w postaci strąków, jak fasola szparagowa. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1891" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1891" style="width: 690px">[![20140505_170500](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_170500-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_170500.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1891">Żywopłot kaparów. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1888" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1888" style="width: 690px">[![rukola](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_170542-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_170542.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1888">Rukoli nikt na Malcie nie zjada, może spokojnie kwitnąć.</figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1885" class="wp-caption alignleft" id="attachment_1885" style="width: 270px">[![owoce opuncji](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_122535_LLS-300x200.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140505_122535_LLS.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1885">Owoce opuncji.</figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1905" class="wp-caption alignright" id="attachment_1905" style="width: 270px">[![_DSC0718](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/DSC0718-300x199.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/DSC0718.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1905">Dżem z owoców opuncji.</figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1882" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1882" style="width: 690px">[![nasturcja](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140503_115735-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140503_115735.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1882">Nasturcja porasta dzikie tereny, murki.</figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1883" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1883" style="width: 690px">[![kocanki](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140504_171646_RichtoneHDR-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140504_171646_RichtoneHDR.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1883">Kocanki piaskowe. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1879" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1879" style="width: 690px">[![starzec](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_155636-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_155636.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1879">Starzec – najpowszechniejsza roślina na Malcie. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1873" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1873" style="width: 690px">[![tymianek](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_115949_RichtoneHDR-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_115949_RichtoneHDR.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1873">Tymianek – jego kępy są rozrzucone pomiędzy głazami. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1880" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1880" style="width: 690px">[![opuncja](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140501_153629-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140501_153629.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1880">Opuncja – niezwykle popularna roślina na Malcie. <dd class="wp-caption-dd"></dd></figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1877" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1877" style="width: 690px">[![ogórecznik lekarski](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_155150-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_155150.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1877">Ogórecznik lekarski ma tu postać zdrewniałą, całoroczną.</figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1884" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_1884" style="width: 690px">[![20140504_171723_Richtone(HDR)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140504_171723_RichtoneHDR-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140504_171723_RichtoneHDR.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1884">Malwa, również całoroczna.</figcaption></figure><figure aria-describedby="caption-attachment-1872" class="wp-caption alignleft" id="attachment_1872" style="width: 200px">[![20140428_115717_Richtone(HDR)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_115717_RichtoneHDR-200x300.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/05/20140428_115717_RichtoneHDR.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-1872">Fenkuł – cudownie pachnąca anyżkiem roślina.</figcaption></figure>### <span style="color: #053f0a;">Bardzo dziękuję za waszą uwagę i serdecznie życzę każdemu, by znalazł swoją Maltę.</span>