---
title: "Kompozycje maceratów olejowych"
permalink: "https://lokalneprzyshvpoll.sbs/kompozycje-maceratow-olejowych/"
modified: "2026-07-08T12:24:52+00:00"
---

# Kompozycje maceratów olejowych

### <span style="color: #777777;">Powoli mija czas zbierania ziół, już nie pokażemy się na łące w lekkiej sukience z uroczym koszem, nie wrócimy do domu ze skórą pachnącą słońcem, świerszcze nie zasną razem z nami. To nie ten czas, prześlizgnął się między jednym deszczem a drugim. Pora powitać się z kaloszami, parasolkami, swetrami i – w moim przypadku – książkami. W końcu bezkarnie będę mogła zamknąć się w swoim domeczku kocowo – kawowym.</span>

Jeszcze tylko porządki ziołowe – czas zmniejszyć objętość suszonych ziół:

- część pozamykać w słojach <span style="color: #053f0a;">[<span style="color: #053f0a;">z octem</span>](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/kompozycje-octow-ziolowych/ "kompozycje octów ziołowych")</span>,
- część zalać olejem,
- winem – właśnie degustuję z zeszłego roku – z dzikiej róży, pyszne
- <span style="color: #053f0a;">a [<span style="color: #053f0a;">część pokroić i szczelnie zamknąć w słoikac</span>](http://www.herbiness.com/mam-ziola-co-dalej-jak-przechowywac-ziola/)h</span>

<figure aria-describedby="caption-attachment-533" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_533" style="width: 690px">[![Wino z owoców róży dzikiej](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2013/12/wino-1024x682.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2013/12/wino.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-533">Wino z owoców róży dzikiej</figcaption></figure>Ten artykuł jest o olejowych specyfikach ziołowych, a więc bierzemy się za macerowanie w oleju. Można też w winie, alkoholu i occie, także w wodzie – bo proces maceracji to po prostu moczenie od *maceratio* – rozmoczenie. To proces, w czasie którego dochodzi do przenikania związków czynnych surowca roślinnego do środowiska wodnego, olejowego, alkoholowego. Możemy np macerować wodą jakieś zioła, np liście żółtlicy, czy melisy poprzez jego zanurzenie w zimnej wodzie i trzymanie w roztworze wodnym przez 2-3 godziny – uzyskujemy w ten sposób macerat z żółtlicy, melisy, uczepu, który możemy użyć do produkcji toniku do twarzy dla cery naczynkowej, alergicznej.

<figure aria-describedby="caption-attachment-2972" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_2972" style="width: 690px">[![zioła do maceratów olejowych](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/10/ol-1024x681.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/10/ol.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-2972">Zioła, które użyję do maceracji</figcaption></figure>#### <span style="color: #888888;">Jak zrobić macerat olejowy</span>

Dawniej robiono maceraty z tłuszczy – koziego, gęsiego, sadła borsuczego. Teraz zwracamy się do olejów roślinnych, zwłaszcza tych rafinowanych – niezbyt wrażliwych na temperaturę, można na nich smażyć i nie psują się szybko, ale za to utraciły już swoje właściwości. Maceraty ziołowe na nich będą dłużej się trzymały, a jeśli dodamy jeszcze konserwującą wit E (1% w stosunku do całości) lub macerat alkoholowy na bazie czegoś, co zawiera sporo garbników, np kory dębu, liści orzecha włoskiego, galasówek (0,5 % – 1% w stosunku do całości) to mogą przetrwać do roku czasu. Macerat, który się zepsuł łatwo rozpoznać po zapachu.

Mamy 2 rodzaje maceracji: na ciepło i na zimno. Jeśli nam się spieszy z powodu bóli, które trzeba zażegnać, to proponuję zrobić macerat na ciepło. Jeśli przygotowujemy sobie apteczkę ziołową, to wykonujemy macerację na zimno, oczywiście w kilku słoiczkach na kilka rodzajów maceratów.

Zawsze przed wykonaniem maceratu olejowego <span style="text-decoration: underline;">warto skropić zioła alkoholem 40% i zostawić materiał roślinny na 15 minut – w ten sposób związki czynne się uaktywnią i łatwiej przejdą do oleju.</span> Ten sposób również sprawia, że kolor maceratu olejowego jest intensywniejszy.

Zioła świeże musimy potraktować zalać gorącym olejem, podgrzanym do temperatury 80 st., związki czynne łatwiej się uaktywnią i uzyskamy bardzie stabilny olej, gdyż ulegną rozkładowi enzymy powodujące psucie się maceratu. Zioła olejkowe zalewamy olejem podgrzanym do temperatury 40 st. C, inaczej stracimy olejki eteryczne – np mięta, kolendra, rumianek, oregano, bazylia i inne.

#### <span style="color: #888888;">Na ciepło:</span>

Pokrojony korzeń, liście, kwiaty wkładamy do słoiczka i zalewamy olejem, np słonecznikowym. Słoiczek ten wkładamy do kąpieli wodnej, czyli do garnka z wodą w temp ok 60-80 st. C , trzymamy w niej przez 30 minut. Słoiczek z ziołami zostawiamy na noc lub kilkanaście godzin, żeby związki aktywne jeszcze przechodziły do oleju. Na drugi dzień ponownie wykonujemy macerację na ciepło przez 30 minut, trzeciego dnia powtarzamy proces i zlewamy olej przez sitko z gazą, w oleju nie mogą pozostać materiały roślinne (powód zepsucia). Macerat olejowy najlepiej jest zlać do butelki z ciemnego szkła lub po prostu chronić przed światłem, np trzymać w szufladzie, szafie. Można też zrobić macerację w kąpieli wodnej przez 2-3 godziny, pozostawić do ostygnięcia, przefiltrować.

#### <span style="color: #888888;">Na zimno:</span>

Pokrojony korzeń, liście, kwiaty wkładamy do słoika i zalewamy olejem słonecznikowym. Słoiczek ustawiamy w ciepłym miejscu widocznym dla nas. Widocznym dlatego, że będziemy musieli nim codziennie potrząsać, by nie dopuścić do rozwoju bakterii. Po 2 tygodniach nasz macerat jest gotowy do zlewania. Macerat chronimy przed światłem.

#### <span style="color: #888888;">Jeśli chcemy uzyskać silniejszy macerat</span>

to robimy podwójną macerację. Najpierw macerujemy zioła 2-3 tygodnie, po czym olej zlewamy i ponownie wrzucamy do niego garść ziół. Zlewamy po 2-3 tygodniach. W ten sposób zamykamy więcej związków czynnych w kropli oleju. Pamiętaj o codziennym potrząsaniu.

#### <span style="color: #777777;">Proporcje</span>

Stosujemy proporcje ziół do używanego oleju/smalcu/tłuszczu gęsiego 1:3, czyli 1 część ziół suchych na 3 części oleju, 1 część roślin świeżych, rozdrobnionych na 1 część oleju, rośliny powinny swobodnie pływać.

#### <span style="color: #888888;">Możliwe powody zepsucia się maceratu:</span>

- użyty olej nierafinowany, który szybciej się psuje
- części roślinne wychodzą poza olej i następuje rozwój bakterii
- nie potrząsamy słoikiem i następuje rozwój bakterii
- nie zadbaliśmy dostatecznie o higienę: wszystkie używane przedmioty najlepiej wyparzyć, by uniemożliwić dostęp bakterii do maceratu

#### <span style="color: #777777;">Dodatkowa ochrona przed rozwojem bakterii, grzybów</span>

Warto dodać 1% w stosunku do całości:

- wit E
- olejku pichtowego lub herbacianego
- maceratu alkoholowego z liści orzecha, galasówek, kory dębu na bazie alkoholu 40% – garbniki uniemożliwiają rozwój bakterii, grzybów – zasyp korę dębu (kupisz w sklepie zielarskim) alkoholem 40% – w stosunku 1:1, codziennie potrząsaj. Alkohol powinien pływać w korze dębu. Po 3 tygodniach przecedź uzyskany preparat garbnikowy. Jak zrobić macerat garbnikowy [klik.](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/masc-zywokostowa/)

#### <span style="color: #888888;">Kompozycje ziołowe maceratów olejowych</span>

<figure aria-describedby="caption-attachment-2974" class="wp-caption aligncenter" id="attachment_2974" style="width: 690px">[![Macerat apteczny, kosmetyczny i kulinarny](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/10/olejewsloikach-1024x681.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/10/olejewsloikach.jpg)<figcaption class="wp-caption-text" id="caption-attachment-2974">Macerat apteczny, kosmetyczny i kulinarny</figcaption></figure>Różnorodne, naprawdę wybór jest ogromny. Wszystkie zioła do włosów, takie jak skrzyp, pokrzywa, kłącze tataraku, można z powodzeniem użyć do produkcji oleju na włosy i robić z niego maseczki na włosy, które dobrze byłoby potrzymać pół godziny przed myciem. Zioła, które można użyć do pielęgnacji skóry można spokojnie macerować z np olejem kokosowym, który sam w sobie ma niezwykłe właściwości, zioła o działaniu przeciwzapalnym na bóle, itd. Ja przygotowałam 3 kompozycje ziół na maceraty apteczne, kosmetyczne, kulinarne.

#### <span style="color: #777777;">Maceraty apteczne</span>

- <span style="font-size: 1em;">olej na bóle stawowe, które mnie się zdarzają. Korzystałam z mądrości Hildegardy z Bingen. Do maceratu na bóle użyłam ziół: mała garść piołunu, ruty, tymianku, szałwi. Zioła umyłam, odwirowałam, pokroiłam i zalałam olejem słonecznikowym. Będą macerowane na zimno. </span>
- <span style="color: #053f0a;">[Macerat na bazie pączków z topoli i tłuszczu gęsiego](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/na-zmeczone-miesnie/) </span>– na bóle mięśni, stawów, zakwasy, również do wykorzystania przy hemoroidach, trudno gojących się ranach
- Olej z korzeniem łopianu na zmiany skórne: 30 g pokrojonego korzenia zalej 250 ml oleju i maceruj na zimno lub ciepło
- Olej z kwiatami wrotyczu – na bóle głowy. Same płatki zalewamy olejem i macerujemy na zimno lub ciepło.
- Olej z<span style="color: #053f0a;"> [kwiatami rumianku](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/rumianek/ "rumianek") </span>o działaniu przeciwzapalnym
- Olej <span style="color: #053f0a;">[<span style="color: #053f0a;">dziurawcowy </span>](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/dziurawiec/ "dziurawiec")</span>działa przeciwzapalnie, przyspiesza gojenie ran, podobnie, jak olej przywrotnikowy – olejem smarujemy naokoło rany, chyba że rana już się zabliźnia
- Olej z kwiatów nagietka używamy też na zmiany skórne oraz żylaki, przy czym pamiętać należy, że smarujemy nogi od dołu do góry

#### <span style="color: #888888;">Maceraty kulinarne</span>

[![macerat olejowy z tymiankiem, czosnkiem i rozmarynem](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/10/ol2-160x300.jpg)](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wp-content/uploads/2014/10/ol2.jpg)Tutaj używamy pysznej oliwy bazowej, np dobrej jakości oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia. Przygotowane zioła kulinarne: tymianek, rozmaryn, estragon, cząber, bazylię, oregano i inne nasze ulubione zalewamy olejem i trzymamy w nich rośliny przez 2 tygodnie, codziennie potrząsając. Uzyskany macerat przelewamy do butelki z ciemnym szkłem i używamy do potraw. Jeśli lubimy zapach czosnku w oliwie, to szczególnie uważajmy, żeby w odpowiednim czasie (2 tygodni) go wyciągnąć, gdyż może to się okazać niebezpieczne dla zdrowia, o tym więcej<span style="color: #053f0a;">[<span style="color: #053f0a;"> tutaj</span>](http://zielonystolik.blogspot.com/2014/09/co-aczy-czosnek-i-jad-kiebasiany-czyli.html)</span>.

#### <span style="color: #888888;">Maceraty kosmetyczne</span>

Zrobiłam macerat na dłonie, gdyż łatwo mi pierzchną, łapią egzemy i wysuszają się. Użyłam oleju kokosowego, który jest doskonałym środkiem do maceracji – nie jełczeje i w odpowiedniej temperaturze (powyżej 25 st. C) przybiera postać stałą. Z tego też względu macerat z kwiatów nagietka,<span style="color: #053f0a;"> [<span style="color: #053f0a;">żółtlicy</span>](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wszechstronny-chwast-zoltlica/ "wszechstronny chwast zółtlica")</span> i<span style="color: #053f0a;"> [<span style="color: #053f0a;">przywrotnika </span>](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/jeszcze-piekniejsza/ "jeszcze piękniejsza")</span>robię metodą na ciepło, po czym przeleję do słoiczka. Olej kokosowy sam w sobie ma też wspaniałe właściwości nawilżające, można z niego zrobić sobie maseczkę na włosy, dorzucić trochę pokrzywy (kup w aptece, teraz już za późno) i preparat upiększający gotowy.

### <span style="color: #053f0a;">Bawię się maceratami olejowymi, ale moje ulubione maceraty to alkoholowe, nie ze względów oczywistych, które też są istotne, ale lubię mieć szereg buteleczek i bawić się w pannę apteczną. Na razie stoją u mnie nalewki: aroniowa, głogowa, dziurawcowa, śliwkowa. Zamierzam też zrobić [<span style="color: #053f0a;">winko z owoców róży</span>](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/wino-z-owocow-dzikiej-rozy/ "wino z owoców dzikiej róży"), jak co roku. Oprócz tych oczywistości sprawdzę smaki starych receptur “na zdrowie”, jak np winko św. Hildegardy, czy królowej Bony. Ale o tym następnym razem. Czeka nas jeszcze jeden rodzaj przetwarzania surowca zielarskiego – maceraty alkoholowe. Zapraszam was do dzielenia się swoimi przepisami i z góry dziękuję za nie.</span>

<span style="color: #c7c7c7;">Bibliografia:</span>

<span style="color: #c7c7c7;">Korzystałam z receptur św. Hildegardy, S. Korżawskiej, M. Senderskiego oraz pozyscji B. Jaroszewskie – Zioła dla zdrowia i urody.</span>

<span style="color: #c7c7c7;"> </span>

#### <span style="color: #777777;"> </span>