---
title: "Hydrolaty ziołowe"
permalink: "https://lokalneprzyshvpoll.sbs/hydrolaty-ziolowe/"
modified: "2026-07-08T12:24:47+00:00"
---
# Hydrolaty ziołowe
### Zaczęłam destylować. Można to nazwać zabawą, bo po załączeniu odpowiednich rurek i zapewnieniu stałego dopływu wody do chłodnicy mogę w międzyczasie robić coś innego – destylacja odbywa się sama. Moja uważność skupia się tylko na tym, by naczynie, w które wlewam destylat, nie przelało się i by zapewnić stały ogień pod płytą kuchenną. Destylaty wykonuję na płycie w moim piecu, czyli na żywym ogniu.
Nie wiedziałam o tym, że alembik nie zagrzeje mi się na płycie elektrycznej, ma zbyt wielką pojemność. Trochę więc trwało, zanim puściłam pierwszy destylat, bo nie mogłam podgrzać wody na kuchence elektrycznej do temperatury wrzenia. W końcu rozpaliłam pod płytą i poszło. 😀 Jest to oczywiście zajęcie godne zielarza, bo otrzymany produkt ma kilka zalet – jest krystalicznie czysty, pachnie, no i ma określone właściwości. Postaram się w tym artykule opisać jak najwięcej, ale jeśli chcesz coś dorzucić to bardzo proszę, wpisuj w komentarzach, niech stanie się to kompendium wiedzy o destylowaniu. 😉
Przewaga moich hydrolatów nad sklepowymi polega na mocniejszym nasączeniu związkami aktywnymi oraz ich świeżości, co jest bardzo ważne w przypadku destylatów. Jeśli chcesz sam destylować, poczytaj post i dopytuj się o szczegóły, chętnie pomogę. Jeśli nie masz takiej możliwości, zachęcam cię do zakupu i wypróbowania ich na swoją skórę.
#### W moim sklepie jest dostępnych 5 hydrolatów, m.in:
[](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product/hydrolat-z-krwawnika/)
**[Hydrolat z krwawnika](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product/hydrolat-z-krwawnika/)** – lekko rozjaśnia, nawilża, pomocna we wspomaganiu efektów chorób autoimmunologicznych na skórze. Krwawnik zawiera olejek eteryczny bogaty w związki przeciwalergiczne, przeciwzapalne, regulujące wydzielanie łoju. Zawiera glikozydy cyjanogenne, które działają przeciwzapalnie.
[](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product/hydrolat-z-kory-czeremchy/)
**[Hydrolat z kory czeremchy](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product/hydrolat-z-kory-czeremchy/) –** rozjaśnienia, wyrównania kolorytu. Czeremcha lzawiera glikozydy cyjanogenne, które działają przeciwzapalnie, wspomagają proces odnowy skóry.
[](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product/hydrolat-rozany/)
**[Hydrolat z róży](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product/hydrolat-rozany/) –** nawilża, będzie też uspokajał cerę problematyczną, lekko rozjaśniał. Rozproszone olejki eteryczne w destylacie dbają o wyciszenie i nawilżenie skóry
#### Do czego stosować hydrolat?
1. Najpowszechniej używany jako tonik. Sprzyja temu łagodne zakwaszenie – pH około 5, piękny zapach, no i właściwości konkretnych substancji lotnych.
2. Jako odświeżenie twarzy, ochłodzenie, co sprawdza się w lecie.
3. Jako dodatkowe nawilżenie, co sprawdza się w zimie, gdy powietrze jest suche – woda dostarczona na twarz jest konieczna dla każdego rodzaju cery. To również niezbędnik dla osób pracujących w pomieszczeniu z klimatyzacją.
4. Jako faza wodna, jeśli używasz serum olejowego – spryskanie hydrolatem przed nałożeniem oleju staje się produktem dwufazowym – woda plus olej. To świetny sposób dla tych, których skóra nie lubi emulgatorów, a raczej alkoholu cetylowego, który jest wysoce komedogenny.
5. Hydrolat może mieć też działanie łagodzące rany, ból – to zależy, z jakiej rośliny zostanie wykonany.
6. Nie zapominajmy też o tym, że hydrolat dostarcza nam aromatu, jest więc sposobem na pokonanie zimowej depresji spowodowanej brakiem słońca i ciągłego zimna. On nam przypomina o lecie, kolorach i zapachach.
7. Hydrolat może też stać się mgiełką do włosów, kojącym i bakteriobójczym kosmetykiem do stosowania przez mężczyzn po goleniu.
Ważne jest, by kupować hydrolaty od lokalnego wytwórcy, bo ma on dostęp do świeżo zerwanych roślin i przerabia je od razu. Ważne jest również to, by mieć zaufanie do sprzedawcy hydrolatów, bo głoszone – zero środka konserwującego może się okazać zgubne w przypadku niewłaściwego traktowania produktu.
[**Sklep Ziołowa Wyspa – hydrolaty**](https://lokalneprzyshvpoll.sbs/product-category/hydrolaty/)
#### O destylacji
Proces destylacji olejków eterycznych odbywał się jeszcze przed naszą erą. Zapachy traktowano jako afrodyzjaki i niezbędny element codziennej dbałości o swój wygląd. Przypuszczalnie mówimy tutaj o warstwie bogatszej żyjącej w czasach starożytnych. Proste urządzenie do destylacji stosowano w Egipcie w IV wieku p.n.e. a kocioł zwany alembikiem jest najprawdopodobniej wynalazkiem Arabów z VII-IX wieku n.e. O tym, że pozostałości po destylacji olejku eterycznego w postaci wody destylacyjnej mogą mieć jakąś przydatność dowiedziano się stosunkowo niedawno, nadal szereg destylatorni traktuje wody jako odpad.
Hydrolaty wytwarzane są w procesie destylacji olejków eterycznych, odbywa się jedynie za pomocą pary i temperatury, by uwolnić substancje lotne, potężne związki zawarte w częściach nadziemnych i podziemnych roślin. Najprościej jest nam pomyśleć, że pachną kwiaty, ale jeśli przebywamy z roślinami trochę dłużej, to wiemy, że pachną też liście, gałęzie, korzenie. Powąchaj nagietka, zdecydowanie cała roślina pachnie. 🙂 Pachną gałązki czeremchy, a pachnący korzeń to chociażby znany od setek lat kłącze tataraku albo odkryty podczas panującej dżumy korzeń arcydzięgla. Naleweczka z niego jest mocno aromatyczna, bo zapach uwolni nie tylko para wodna, również alkohol (także inne rozpuszczalniki, jak chloroform, aceton) i tłuszcze. My jednak zajmiemy się tylko działaniem pary wodnej jako wyzwalacza substancji lotnych.
#### Jak odbywa się destylacja
Urządzenia do destylacji parą wodną zawsze muszą zawierać elementy:
- wytwornicę pary – w alembiku jest to okrągły kocioł, do którego wlewam około 2/3 pojemności wody
- zbiornik z materiałem roślinnym – w alembiku jest to pionowa kolumna, w którą pakuje się rozdrobniony materiał roślinny. Kolumna jest ponad wrzątkiem, w rośliny uderza tylko para
- chłodnica – jej zadaniem jest schładzanie krążącej pary, dzięki czemu para zmienia się w ciecz, która kropelkami spada do podłożonego naczynia. Rurki chłodnicy znajduj się w metalowym pojemniku, do którego podłączona jest zimna woda, by odbywało się ciągłe chłodzenie
- rozdzielacz warstwy dwufazowego ekstraktu – nie mam takiego rozdzielacza, dzięki czemu moje hydrolaty zawierają w sobie więcej olejku eterycznego rozproszonego w wodzie, która się wydestylowała.
Idąc od lewej mamy zbiornik z wrzącą wodą, zbiornik na rośliny, chłodnicę, naczynie na destylatMamy więc naczynie z wrzącą wodą, para uderza w materiał roślinny znajdujący się nad zbiornikiem, ciepło uwalnia substancje lotne i unosi je do góry do szczytu destylarni. Po osiągnięciu tego szczytu woda skrapla się i spływa chłodzoną rurką. W efekcie otrzymujemy pachnący produkt o minimalnej ilości olejków eterycznych rozproszonych w destylowanej, czystej wodzie. Początkowo hydrolat jest mało przejrzysty – to działanie rozproszonych olejków. Gdy destylowałam kwiat kocanki to nawet na powierzchni destylatu widziałam lekko tłustą powierzchnię olejkową. Z czasem hydrolat staje się coraz bardziej klarowny.
Destylaty jako produkt uboczny zawierają poniżej 1% olejków eterycznych (o,01%-0,04%). Jeśli nie oddzielasz w procesie destylacji olejków eterycznych to otrzymujesz hydrolat o wyższej zawartości olejków. Jaka jest to wartość, zależy od zawartości danego olejku w samej roślinie, od czasu jej zbierania, miejsca występowania. Trzeba byłoby przeprowadzać badania na zawartość olejków w destylatach na każdą konkretną roślinę.
Destylat będzie też zawierał związki, które parują w temperaturze wrzenia i poniżej tej temperatury, natomiast związki, które uwalniają się podczas wyższej temperatury pozostaną w materiale roślinnym, dotyczy to na przykład żywic. Z tego też powodu destylat nagietkowy nie pachnie nagietkiem. Zauważyliście na pewno, ze nagietek ma specyficzny zapach i na pewno hydrolat nagietkowy pachnie inaczej, bardziej słodko. Nagietek ma w swoim składzie żywice (czuć lepkość, gdy dotykamy płatków, ziela), które nie uniosą się w górę. Dla destylujących metodą chałupniczą to dobra wiadomość, bo cały materiał roślinny po destylacji można zalać alkoholem i potem go zagęścić poprzez odparowanie. Otrzymasz w ten sposób szerokie spektrum związków w swoim ekstrakcie, który możesz wykorzystać na przykład do tworzenia leczniczych maści. Do destylatu nie przejdą też flawonoidy, barwniki roślinne, możemy to sprawdzić naocznie – destylat nagietkowy ma barwę białą, nie żółtą, więc nie ma karotenoidów. Nieprawdą jest więc, że niektórzy właściciele sklepów opisują hydrolat – np nagietkowy – że posiada karotenoidy – gdyby je posiadał, to miałby kolor żółty. Natomiast na pewno destylaty posiadają kwasy organiczne, to dzięki nim mają lekko kwaśny odczyn, tak przyjazny naszej skórze.
#### Czystość mikrobiologiczna
Hydrolaty są nieco kwaśne (pH około 5) i mają tendencję do hamowania rozwoju bakterii, ale nie do hamowania rozwoju grzybów, czyli na przykład pleśni. Z tego też względu hydrolaty powinny konserwowane. Na początku próbowałam nie konserwować, ale skończyło się to wylaniem części destylatów, w których na dnie zauważyłam białe drobinki. Nie jest więc prawdą, jak opisują niektórzy, że hydrolatów nie trzeba konserwować, że przechowywane w lodówce zachowują czystość mikrobiologiczną. Nie zachowują. Swoje destylaty zakonserwowałam phenoxyetanolem. Próbowałam konserwować kwasem dehydrooctowym i alkoholem benzylowym, ale jego cząsteczki długo są w postaci skrystalizowanej w destylacie. Użyj 0,8-1% konserwantu.
#### Uwagi techniczne dla destylujących
1. Okrywaj kocem lub innym materiałem izolującym górną część swojej destylatorni, by nie tracić mocy wysokiej temperatury, gdyż cząsteczki lotne mogą wrócić z powrotem do pierwszych kadzi. Ja owijam górną część watą służącą do ocieplania domu – włożyłam ją w małą poszwę, związuję na alembiku i owiązuję sznurkiem
2. Rozdrobnij materiał roślinny przed włożeniem do alembiku/innego urządzenia destylującego, ja tnę go w termomixie
3. Wlej tyle wody, ile chcesz otrzymać hydrolatu, przy czym dodaj do tego – dla bezpieczeństwa 2 litry, w przypadku, gdy wkładasz materiał suchy – dodaj 4 litry, bo część wody wniknie w suche komórki roślin.
4. Podpisuj numerkami butelki z hydrolatami. Ja używam litrowych butelek, które znakuję kolejnymi numerkami. Do sprzedaży przeznaczam pierwsze 4 – 5 litrów, następne używam jako fazę wodną do szamponów, kremów.
5. Hydrolaty przechowuj w lodówce albo zakonserwuj phenoxyetanolem – 1% w stosunku do całości produktu, czyli na 100 ml dodaj 1 ml konserwantu.
W procesie pierwszej destylacji korzystałam z uwag [Grzegorza Rajeckiego ](https://www.facebook.com/profile.php?id=100005610016766), [Beaty Hajduckiej](https://www.facebook.com/profile.php?id=100010603727580), [Tomasza Więcaszka](https://www.facebook.com/tomasz.wiecaszek.1)
Bardzo wam dziękuję za pomoc. 🙂 U mnie lekko śnieżnie. 🙂
###### Bibliografia:
###### korzystałam ze źródeł podanych w bibliografii artykułu [tutaj ](https://en.wikipedia.org/wiki/Herbal_distillate)
###### [1](https://web.archive.org/web/20120330013735/http://www.sagescript.com:80/distillates-about)
###### [2](https://pl.wikipedia.org/wiki/Destylacja_z_par%C4%85_wodn%C4%85)
###### [3](https://pl.wikipedia.org/wiki/Technologia_olejk%C3%B3w_eterycznych)